Sól himalajska: minerały, ich zawartość i ilość sodu

Zastrzeżenie medyczne: Niniejsza treść ma wyłącznie charakter informacyjny i nie powinna być traktowana jako porada medyczna.

Sól himalajska jest wydobywana ze starych złóż soli kamiennej i często przypisuje się jej obecność 84 różnych minerałów śladowych. Sama ta liczba nie oznacza jednak, że sól himalajska jest lepszym wyborem żywieniowym niż inne sole dostępne na rynku. Sól znajduje się niemal w każdym gospodarstwie domowym, a na półkach można znaleźć wiele jej rodzajów. Na tym tle różowa sól himalajska wyróżnia się różowo-pomarańczową barwą, lekko mineralnym smakiem i opinią produktu mniej przetworzonego niż zwykła sól kuchenna.

Różowe i czerwonawe odcienie soli himalajskiej wynikają z niewielkich ilości naturalnych domieszek mineralnych obecnych w kryształach podczas ich powstawania. Ponieważ różowa sól spożywcza jest zwykle poddawana ograniczonej obróbce, część tych składników pozostaje w gotowym produkcie. Jak wygląda jej zawartość sodu i czy różni się znacząco od zwykłej soli? Poniżej przedstawiamy najważniejsze dane.

Co naprawdę znajduje się w soli himalajskiej? Skład w skrócie

W Demaro Salt pozyskujemy sól himalajską ze złóż w pakistańskim regionie Salt Range, kojarzonym m.in. z kopalnią Khewra. Sól z tych złóż jest powszechnie określana jako himalajska sól kamienna. To surowiec, który przed sprzedażą może być sortowany, mielony, cięty na bloki albo formowany w himalajskie lampy solne i inne wyroby z soli.

Sól kuchenna jest zazwyczaj mocniej rafinowana i składa się niemal wyłącznie z chlorku sodu. Sól himalajska przechodzi mniej intensywną obróbkę i zachowuje niewielkie ilości naturalnie występujących minerałów. Zwykle około 96–98% jej składu stanowi chlorek sodu, a pozostałe 2–4% obejmuje wodę, minerały i inne pierwiastki śladowe, przy czym proporcje mogą różnić się między partiami i miejscami wydobycia.

Za różową lub czerwonawą barwę odpowiadają przede wszystkim związki żelaza, w tym tlenki żelaza. W marketingu często pojawia się sformułowanie „84 minerały śladowe”, jednak dokładna liczba i ich stężenia nie są stałe. Naturalny surowiec różni się zależnie od warstwy złoża i konkretnej próbki.

Minerały w soli himalajskiej i ich ilości

Przyjrzyjmy się minerałom, które naturalnie występują w himalajskiej soli kamiennej.

Główne składniki mineralne

Wśród składników występujących w większych ilościach niż pozostałe pierwiastki śladowe znajdują się potas, magnez, wapń i żelazo. Często cytowane badanie opublikowane w czasopiśmie FOODS w 2020 r. analizowało kilka komercyjnych marek jadalnej różowej soli i porównywało ich skład mineralny ze standardową białą solą kuchenną. Wyniki podawano w przeliczeniu na kilogram produktu:

Dane pokazują, że niektórych minerałów jest w soli himalajskiej więcej niż w wysoko rafinowanej soli kuchennej. Jednocześnie badacze zwracali uwagę, że ich bezwzględne ilości są małe w odniesieniu do dziennego zapotrzebowania żywieniowego. To ważny kontekst przy ocenie marketingowych deklaracji dotyczących „bogactwa minerałów”.

Pierwiastki śladowe

Poza wymienionymi wyżej minerałami sól himalajska może zawierać w znacznie mniejszych stężeniach m.in. cynk, fosfor, miedź, siarczany, stront i fluor. Niektóre z tych składników pojawiają się również w produktach przeznaczonych dla zwierząt, takich jak lizawki solne dla zwierząt gospodarskich. Są to bloki soli kamiennej stosowane jako źródło sodu i chlorków, a w zależności od produktu również dodatkowych minerałów. Takie bloki solne mogą bazować na podobnym surowcu jak jadalna różowa sól. W diecie człowieka ilości pierwiastków śladowych pochodzących z normalnej porcji soli są jednak zbyt małe, aby traktować sól jako istotne źródło tych składników odżywczych.

Zawartość sodu w soli himalajskiej

Mimo reputacji „zdrowszej” soli, sól himalajska wciąż składa się głównie z chlorku sodu. Zawartość sodu jest więc bardzo zbliżona do soli kuchennej. Łyżeczka może dostarczać około 1 900–2 200 mg sodu, zależnie od rozmiaru kryształów i rzeczywistej masy porcji, podczas gdy podobna ilość drobnej soli kuchennej może zbliżać się do około 2 300 mg. Różnica nie jest na tyle duża, aby uznać różową sól za produkt niskosodowy.  

Wiele instytucji zdrowia publicznego zaleca ograniczanie dziennego spożycia sodu, a WHO rekomenduje mniej niż 2 000 mg sodu dziennie. Oznacza to, że jedna duża porcja soli może wykorzystać znaczną część dziennego limitu. Ten fakt warto brać pod uwagę niezależnie od rodzaju wybieranej soli.

Sól himalajska a sól kuchenna i morska

Podstawowy skład chemiczny wszystkich trzech rodzajów soli jest podobny, ale różnią się one stopniem przetworzenia, zawartością naturalnych domieszek, wielkością kryształów i zastosowaniami. Oprócz drobnej lub gruboziarnistej różowej soli spożywczej himalajska sól kamienna jest również cięta na grube bloki. Takie bloki wykorzystuje się jako płyty do gotowania i serwowania. Dobrze utrzymują temperaturę i mogą delikatnie solić żywność podczas przygotowania lub podawania. To zastosowanie, którego praktycznie nie spotyka się w przypadku zwykłej soli kuchennej.

Najbardziej praktyczne różnice dotyczą więc obróbki, wielkości kryształów, smaku i zastosowania, a nie dużej przewagi żywieniowej. Sól kuchenna jest często jodowana, dzięki czemu może być przewidywalnym źródłem jodu. Sól himalajska i wiele soli morskich zazwyczaj nie dostarcza jodu w porównywalnej, standaryzowanej ilości.

Czy te minerały mają realne znaczenie żywieniowe?

W typowych ilościach spożywanej soli — niewielkie. Sól himalajska zawiera więcej niektórych minerałów niż rafinowana sól kuchenna, ale ich stężenia są zbyt małe, aby zaspokajać istotną część dziennego zapotrzebowania bez jednoczesnego spożycia zbyt dużej ilości sodu. Badanie opublikowane w Foods w 2020 r. również wskazywało, że korzyść żywieniowa z dodatkowych minerałów jest ograniczona przy bezpiecznym poziomie spożycia soli.

Sól himalajska występuje też w produktach takich jak lampy solne oraz naturalna sól do kąpieli. Są to jednak zastosowania poza dietą i nie należy mieszać ich z oceną wartości odżywczej soli spożywczej. Do gotowania różowa sól może być wybierana ze względu na smak, wygląd, strukturę kryształów i niewielki stopień przetworzenia, a nie jako znaczące źródło mikroelementów.

Analiza laboratoryjna różowej soli himalajskiej

Klienci często pytają nas o laboratoryjne potwierdzenie składu mineralnego różowej soli himalajskiej. Traktujemy te pytania poważnie, ponieważ przejrzystość parametrów produktu ma szczególne znaczenie dla importerów, dystrybutorów i marek prywatnych.

Poniżej znajduje się raport z analizy laboratoryjnej naszej różowej soli himalajskiej. Pokazuje on wykryte składniki oraz ich zmierzone ilości, dzięki czemu klienci otrzymują konkretne dane dotyczące składu danej próbki.

Najczęściej zadawane pytania

Ile minerałów zawiera sól himalajska?

Często mówi się o około 84 pierwiastkach i minerałach śladowych, w tym potasie, magnezie i wapniu. Dokładny skład zależy jednak od próbki, a ilości większości składników są zbyt małe, aby zapewniały znaczące korzyści żywieniowe.

Czy sól himalajska ma mniej sodu niż sól kuchenna?

Tylko nieznacznie i zależy to również od wielkości kryształów oraz sposobu odmierzania. W przeliczeniu na masę oba rodzaje składają się głównie z chlorku sodu.

Ile sodu znajduje się w łyżeczce soli himalajskiej?

W przybliżeniu około 1 900–2 200 mg sodu na łyżeczkę, w zależności od granulacji i masy porcji. To wartość zbliżona do soli kuchennej.

Czy sól himalajska zawiera jod?

Może zawierać naturalne ilości śladowe, ale nie jest tak przewidywalnym źródłem jodu jak sól celowo jodowana. Osoby rezygnujące z soli jodowanej powinny zadbać o inne odpowiednie źródła jodu w diecie.

Czy sól himalajska to to samo co sól kamienna?

Tak — sól himalajska jest rodzajem soli kamiennej wydobywanej ze starych złóż. Charakterystyczna różowa barwa wiąże się z naturalnymi domieszkami mineralnymi, w tym związkami żelaza.

Czy sól himalajska może zawierać metale ciężkie?

Jak wiele naturalnych soli kamiennych może zawierać śladowe ilości różnych pierwiastków, w tym metali ciężkich. Dlatego dla produktów spożywczych ważne są badania laboratoryjne i zgodność z wymaganiami rynku docelowego.